Kazimierz Wielki odzyskuje Roztocze

"Był wysokiego wzrostu, otyły, poważnego lica, włosów gęstych i kędzierzawych, brody długiej; mówił głośno acz nieco zająkliwie. Skłonny do biesiad, miłostek i innych rozkoszy; życzliwy ojczyźnie, dla poddanych wyrozumiały, staranny o pomnożenie dobra i chwały swego kraju, uprzejmy i dobroci pełen; ludziom wszelakiego stanu, płci i wieku, łatwy do siebie dawał przystęp".

Kronika Jana Długosza

 W 1240 roku najazd Mongołów na Ruś pozbawił większość księstw ruskich suwerenności. Grody Czerwieńskie zostały na rozkaz mongolskich wodzów zniszczone. Na osłabione księstwa ruskie uderzyli Litwini. Rządy na Rusi Halickiej sprawował Jerzy II syn Trojdena. W 1338 roku bezpotomny Jerzy II zawarł ze swym bliskim krewnym królem Polski Kazimierzem Wielkim umowę przekazując mu po swej śmierci następstwo tronu. W 1340 roku Książę Jerzy II został otruty przez bojarów. Król Kazimierz w dziewięć lat później podczas wielkiej wyprawy na Ruś zajął większą część księstwa halicko-włodzimierskiego. W 1352 roku księstwo Bełskie powróciło w ręce księcia Litewskiego Jerzego Narymuntowicza. Król Kazimierz w roku 1366 ponownie wyprawił się na Ruś i książę Narymuntowicz został lennikiem króla polskiego. Po bezpotomnej śmierci Kazimierza Wielkiego tron Polski dostał się w ręce króla Węgier Ludwika Andegaweńskiego, który na krótko przejął w swoje posiadanie Ruś Czerwoną. Po śmierci Ludwika w 1382 roku książę włodzimierski Fedor Lubartowicz zagarnął roztoczańskie włości. Lecz już pięć lat później polscy rycerze pod wodzą młodziutkiej królowej Jadwigi (miała 13 lat) wyprawili się na Ruś Halicką i przyłączyli ją do Polski. Od tej pory ziemie roztoczańskie weszły w skład Królestwa Polskiego. W 1388 roku Król Władysław Jagiełło nadał księstwo Bełskie księciu mazowieckiemu Siemowitowi IV. Siemowit rezygnował z pretensji do korony polskiej i zobowiązał się złożyć hołd lenny królowi polskiemu, za co miał otrzymać posiadłość lenną na Rusi Halickiej (księstwo bełskie) wraz z ręką siostry Jagiełły – Aleksandrą.

Książę ściągnął na te ziemie osadników z Mazowsza, którzy mieli ją zaludnić . Napływ ludności polskiej w kolejnych wiekach wzrastał. Przybywało tu wielu chłopów, którzy uciekali na „dzikie pola”  przed coraz większym uciskiem ze strony szlachty i duchowieństwa. Było to również naturalne parcie ludności z Polski Centralnej na żyzne ziemie wschodnie, spowodowane ulgami podatkowymi dla osadników jako zachęta do osadnictwa. W 1562 roku po bezdzietnym zgonie księcia Władysława Mazowieckiego województwo bełskie przypadło koronie. Tereny Łosińca i przyległe otrzymała rodzina Małdrzyków, która wraz z księciem Ziemowitem przybyła na ziemię bełską. Najstarszym ich przedstawicielem był Mikołaj ze Starogrodu, kasztelan bełski, który w 1435 roku podpisał pokój w Brześciu z Krzyżakami wraz z wojewodą Pawłem z Radzanowa. Ród Małdrzyków wygasł na Jędrzeju w pierwszej Połowie XVII wieku. Córka Mikołaja natomiast wyszła za mąż za Piotra Topór Marcinowskiego. Tym sposobem dobra Łosinieckie przypadły rodzinie Marcinowskich po zamianie z dobrami Chodywanieckimi w roku 1560. W roku 1578 od Braci Marcinowskich: Marcina, Andrzeja i Stanisława ziemie Łosinieckie, Rogoźno i Wieprzowe Jezioro nabył kanclerz i hetman koronny Jan Zamojski. Dziesięć lat później zostały one włączone do Ordynacji Zamojskiej

 MW

 

Źródła:

  1. https://pl.wikipedia.org/wiki/Historia_Polski_(1320%E2%80%931386)
  2. http://archiwum.rp.pl/artykul/682885-Rus-Kijowska:-kazdy-sobie-rzepke-skrobie.html
  3. https://pl.wikipedia.org/wiki/Ru%C5%9B_Czerwona
  4. http://www.kresy.pl/kresopedia,historia,sredniowiecze?zobacz/przylaczenie-rusi-czerwonej-do-polski
  5. http://uitp.net.pl/index.php/opracowania/112-jak-trojdenowicze-rus-czerwona-sprzedali
  6. https://pl.wikipedia.org/wiki/I_najazd_mongolski_na_Polsk%C4%99
  7. http://www.tyszowce.pl/ciekawe/
  8. http://www.lwow.com.pl/semper/sf-historia.html
  9. http://www.jakubas.pl/e-Mapa-Roztocze/Historia-Roztocza-w-Sredniowieczu.htm
  10. Andrzej Janeczek, Osadnictwo pogranicza polsko-ruskiego
  11. Jan Buraczyński. 2011. Roztocze. Dzieje osadnictwa. Wydanie II.
  12. https://pl.wikipedia.org/wiki/Ordynacja_Zamojska

Dodatkowe informacje